Kaszëbsczi Linux ë Ôpen Ùdbë : linuxcsb.org

Mómë przërëchtowóną dlô waji do zladënkù  platkã CD Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 (csb-lite), dofùlowóną kaszëbsczim jãzëkã ë kąsk zmòdifikòwóną, pierszã òperacjową systemã Linux pò kaszëbskù  – òpiartą w 100% na distribùcëji Kubuntu 9.10.  Je to platka chtërną mòże zladowac z najich starnów ë jaką mòże pòzdze brëkòwac abò prosto z CD, abò téż jã zwëczajno winstalowac. Zamòdlëwómë, dlô nowich brëkòwników Linuksa, abë wëpróbòwôlë jã wprzód prosto z CD – bez instalacëji.

Òbrôz ISO platczi (680 MB) mòże zladowac z negò placu:

• Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 (csb-lite)
  i386 (x86, 32-bitowi, na wersëjô robi równak téż na 64-bitowich kòmpùtrach)

Przëdatnô wama mòże òkôzac sã pòmòc w ùsôdzeniô sztartowi platczi CD pòd Windowsã ze zladowónegò lopka, czëtôjtã proszã ò tim na naji starnie: Zrechtowanié sztartowi platczi cd/dvd pod windowsa

Jakno zrëszëc Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 ju pò wëpôleniu platczi?

Włóżta zwëczajano platkã do wajegò nëkù CD ë zrëszta kòmpùtr z niã bënë. Pò wëskrzënieniu sã sztartowégò menu klëknijta na knąpã  Enter abë zrëszëc systema blós z CD – bez instalacëji. Jeżlë sã to wama nie darzëło, to je nót wama zmienic sztartową pòsobnicã w BIOS kòmpùtra.

Czim je Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10?

Nie je òn tak pò prôwdze niczim jinszim jakno kąsk zmòdifikòwóną wersëjã Kubuntu 9.10 dofùlowóną ò kaszëbsczi ë pòlsczi jãzëk. Ne dwa jãzëczi dôwają nama mòżnotã przëstãpù téż do bòkadny softwôrë w pòlsczim jãzëkù, chtërnô jesz nie je zdolmaczonô na kaszëbsczi. Bëło to dlô naji wôżné, bò dzãka temù nié mómë ògrańczeniô w dofùlowaniu systemë zrozmiałima dlô brëkòwników programama.

Jaczé wspiarcé mô Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10?

Taczé sómé jakno kòżdô jinszô wersëjô Kubuntu – prosto z serwerów ùdbów familëji Ubuntu, dze téż nachôdô sã m.jin. naji dolmaczënk.

(wicy…)

Òd jaczégòs ju czasu dostôwómë dwa razë w rokù nowé wëdôwczi zaktualnionych linuksowich distribùcëjów. Tak pò prôwdze to nié wszëtczich, równak czile z tich wikszich robi to regùlarno.

Tak bëło téż w tã jeséń – w slédnych tidzéniach pòkôzałë sã distribùcëje:

• Ubuntu 9.10
  ë kòl ni té:
  • Kubuntu 9.10
  • ë Xubuntu 9.10
• openSUSE 11.2
• Fedora 12

Kòżdô z nich niese ze sobą zaktualnioną softwôrã, nowé jądra Linuksa ë generalno to mniszé czë wikszé zmianë na lepszé ë to tak, że tak pò prôwdzë to kòżdi mòże nalezc, westrzód nich,  pasowną distribùcëjã dlô se.  Instalacëjô kòżdi z wëżi namieniónych je zblëżono letkô ë nawetka ti, co nié mają zebrónegò wiôldżegò doswiadczeniô w ni, bãdą w sztãdze sã z nią pòradzëc.

(wicy…)

Pùnktualno z terminã realizacëji pòkôza sã nowô wersëjô 9.04 (Jaunty Jackalope) pòpùlarny linuksowi distribùcëji Ubuntu. Do zladënkù stoją òbrôzë CD/DVD dlô desktopów ë serwerów z 32 ë 64 bitowima procesorama z architekturą x-86, jakno ë wersëjô Ubuntu 9.04 Netbook Remix na pamiãc USB dlô Netbooków.

Bënë nowégò wëdôwkù mómë m.jin. : nowé jądro (2.6.28.11), X-Server w nowim wëdôwkù 1.6.0, zaktualnioną softwôrã.

Ubuntu zamëkôw se graficzné òkrãżé GNOME 2.26.1, a Kubuntu KDE 4.2.2. Przë tim slédnym wôrt je dodac, że mómë w nim kaszëbską wersëjã KDE jakô je lepszegò kwalitetu jakno rëchliszé wëdôwczi. Króm tegò mają rozwijôrze Ubuntu dorobioné startowanié systemë tak, że skrodzëł sã nama czas startowaniô ò kòl 30%. Familëjô Ubuntu wspiérô téż terô nową systemã lopków Ext4, chtërnô stoi do wëbiérkù króm standardowi jesz u Ubuntu Ext3.

(wicy…)

Ubuntu/Kubuntu/Xubuntu to trzë wersëje z różnëma graficznëma òkrãżama, jaczé òstałë slédno òpùblikòwóné w swòji nowi wersëji 8.10. Nôwikszé widzawné zjinaczi mòże òbaczëc w wëdôwkù z KDE (Kubuntu), dze ju sztandardowò mómë wersëjã pùltu 4.x tegò òkrãzô – na tim téż są tuwò skòncentrëjemë.

Nowé òkrãżé KDE 4.1.2 niese ze sobą, w przërównaniu do 3.5.9, wiele zmianów. W dzélu równak mómë part znónëch nama rëchli fùnkcëjów, jaczé jesz nie są przistãpny w KDE 4.1 – brëkòwnicë co nie chcą tich starcëc, niech òstaną narô jesz przë KDE 3.5.x ë z Kubuntu 8.04 Hardy Heron, nen wëdôwk je dali wspiéróny. Proszëmë przeczëtac na starnach kde.org articzel “Is KDE 4.1 for you?” (“Je KDE 4.1. dlô ce?”) bë sã ùgwësnic, czë ju je wôrt wama przeńc na nowé òkrãżé. Pòmòc w migracëji z KDE 3 na KDE 4 nalezeta na starnach wiki.kubuntu.org .

(wicy…)

Wkrôdła sã nama w kaszëbsczim dolmaczënkù Kubuntu widzałô zarô pò òtemkniãcô menu fela – ti co mają winstalowóną kaszëbską wersëjã na gwës ju dozdrzelë, że mómë czile tërerów na zôczątkù słowa “zjadłé” – jaką mòże równak kòżdi baro letkò sóm pòprawic.

1. Biéjta w menu do réżczi “mòwi nastôw”, a tam klëknijta prawą knapą mëszë na ten element
   
2. Wëbierzta z menu – jaczé wama terô wëskòknie – “Editëjë element”
   

(wicy…)

Mòże ju zamówic nowé wersëje pòpùlarnëch distribùcëjów Linuksa z rodzëznë Ubuntu. Platczi z Ubuntu, Ubuntu Server a téż Kubuntu z wersëją 8.04 LTS (òd Long Time Support – długòcządowé wspiarcé) zwóną téż Hardy Heron bãdą wësëłóné czilenôsce dniów pò premierze, chtërna je zabédowónô na 24 łżëkwiata.

Wiedno mòże téż zladowac a samemù wëpalic platkã z nowim systemã – na gwës mdze to wiele chùdzy jak żdónié na paczét. Dobrim wińdzenim je zôs aktualizacëjô do nowi wersëji brëkùjąc systemë aktualizacëji bënë swòji distribùcëji Ubuntu. Zainteresowónëch jak to zrobic òdsélómë do artiklów w najim serwisu a na gwës téż nie òstawimë bez òdpòwiescë problemów na jaczé mòże trafic brëkòwnik Linuksa.

Darmôk platczi mòże zamówic pòd adresama: shipit.ubuntu.com i shipit.kubuntu.org. Xubuntu a Gobuntu nie są przëstãpné w ramach akcëji ShipIt.

Niżi òpisóné mómë wãzłowato to jakno letkò mòże ju w wersëji Kubuntu 7.10 nastôwic kaszëbsczi jakno domëslny jãzëk dlô całi systemë z òkrãżém KDE.

Instalacëjô

Bôczënk: Je nót przistãp do netë!
Bë nacząc instalacëjã je nót zladowac wersëjã Kubuntu 7.10

I. Instalacëjô Linuksa Kubuntu

1. Zainstalëjë systemã wprzód w pòlsczim jãzëkù. W Kubuntu dô baro zrozmiałegò instalownika jaczi ce w tim pòprowôdzi (pòmòc w instalacëji nalezéta w tim artiklu) – dzãka temù dostaniesz pòzdze systemã, dze w programach, czë dzélach KDE, jaczé nié są skaszëbioné bãdzesz miôł pòlsczi dolmaczënk.

(wicy…)

Jak ma w czerwińcu pisôle nen articzel, to tej Kubuntu 7.10 nachôdôło sã jesz w rozwijowi wersëji ë generalno ë ni zamôdlëwôło sã ji do codniowegò brëkùnkù. Le terô jó to wëzdrzi jinaczi ë mòże smiało instalowac kùncową wersëjã ti distribùcëji. W ni to nachôdôja sã ju kaszëbsczé jãzëkòwé lopczi dlô KDE bënë ë mòże ji brëkòwac w kaszëbsczim jãzrkù jakno domëszlnym.

Przez to téż mómë przeniosłé całowny articzel ò instalacëji kaszëbsczégò jãzëka do dzélu ò kaszëbsczim Linukse:

• Kaszëbsczi jãzëk w Kubuntu 7.10

Rôczimë do czëtnictwa ë brëkùnkù Linuksa w naji rodny mòwie.

Mòże ju zladowac òd dzysô pierszą testową (Tribe 1) wersëjã wëdôwkù Ubuntu 7.10 – Gutsy Gibbon, jaczi bãdzë ùżëczony w kùńcowi wersëji w rujanie tegò rokù. Tribe 1 dôwô nama wëzdrzenié do tegò na co mòżemë lëczëc na jeseń (w Ubuntu mómë terô m.jin.: GNOME 2.19.2, Kernel 2.6.22-rc3, nową wersëjã X.org ë wiele wicy), nie bãdã sã równak terô ò tim pisôł, bò nie to wëdało mie sã na starnach kaszëbsczégò Linuksa nôwôżniszé.

Móm prawie Kubuntu 7.10 – Tribe 1 zainstalowóné ë widzã, że mòże terô bez problemów ùstôwic kaszëbską jãzëkòwą wersëjã dlô KDE !!!! – jaczé je ju w ti distribùcëji w nowim wëdôwkù 3.5.7 – jë to pò prôwdze terô dzecno prosté dzãka wëbierkòwi z lëstë.

Brëkòwac tich testowich wersëjów sã nié zamôdlëwô, chòc mùszã rzec, że mie to w niczëm nie przeszkôdzô, jeżlë widzã że móm pierszą òficjlaną òperacjową systemã pò prôwdze pò kaszëbskù (chòc jesz z felama) ë z kaszëbską klawiaturą. Terô przińdze mie jesz wama krótkò napisac ò tim jak mòże to òkrãżé ùstôwic, bë “gôdało” do naji w rodny mòwie. Ò tim to ju za sztërk (co ju rëchli jô ju wama przëòbiecôł).

• Zladënk Kubuntu Gutsy Gibbon Tribe 1

Ubuntu 7.04 (Feisty Fawn) ë ji sostrné wersëje jakno Kubuntu (graficzné òkrãżé KDE 3.5.6), Xubuntu (graficzné òkrãżé XFCE 4.4) ë Edubuntu (graficzné òkrãżé Gnome 2.18 – jakno Ubuntu) pòkôzałë sã nama w zapòwiôdzónym ju łońsczégò rokù terminie z akùratnoscą co do dnia (19. łżëkwiôta) w wersëjach:

• desktopòwô dlô x86 ë x64 live CD z graficzną mòżnotą instalacëji prosto z graficznegò òkrãżô
• serwerowô dlô: x86, x64, SPARC – instalëje serwerowé systemë bez graficznegò òkrãżô
• Alternate install CD (x86, x64) – tekstowi instalownik, jaczi mòże zrëszëc téż na systemach z mni jakno 192 MByte RAM ë jaczi zamëkô téż w se dodôwné òptacëje

Wszëtczé ne wersëje òpiatrté są na jedny spòdlowi systemie.

Articzel ò instalacëji systemë nachôdô sã terô w dzélu pòmòcë dlô Linuksa:

• Instalacëjô Kubuntu 7.04