Czile dni nazôd pòkôza sã nama nowô wersëjô distribùcëji Fedora: Fedora 9.
Mómë żdóné z wiadłã ò tim do ùsôdzeniô artikla ò tim jak mòże ju nastôwic w Fedorze kaszëbsczi jãzëk w òkrãżu KDE 4.x.

Pòkôzanié sã kaszëbsczégò jãzëka w Fedorze je nôslédnym przëmiôrã na to, że dzãka najemù dolmaczënkù prosto przë KDE kaszëbizna wchôdô pòmalińkù do wszëtczich distribùcëjów. Nót je równak dodac, że bãdze òna bënë tak dołgò jak bãdzemë w sztãdze ùsôdzac nowé wersëje wëdôwków KDE – miejmë nôdzejã, że bãdze naji z czasã wicy ë że krôftu nama sygnie na tã robòtã.

Na Fedorã 9 trza bëło pòżdac, òd wersëji 8, kąsk wicy jakno 6 ksãżëców ë jakno to wiedno z nowima wëdôwkama biwô, zamëkô òna w se zaktualnioné paczétë softwôrë ë téż czile nowinków.
Bënë mómë graficzné òkrãżô GNOME w wersëji 2.22 ë KDE 4.0.3 zdofùlowaniém softwôrą z KDE 3.5.9 – króm tegò mòże téż winstalowac òkrãżé XFCE.
X-Server z X.org przëstãpny je w nônowszi wersëji 1.5, co mô schùtczac zreszanié systemë – minusã je równak to, że ten przëstãpny w Fedorze 9 jesz nié wspiérô nônowszich czérowników dlô graficznëch kôrtów Nvidia. Firefox mómë tuwò, jakno ë w Ubuntu 8.04, w beta wersëji 3.0, co sã mòże niejednëm nie widzëc. Całô lësta nachôdô sã na starnie realizacëji: http://docs.fedoraproject.org/release-notes/

Jeżlë jidze ò różné wspiarcé dlô niéwólnëch kòdeków, to Fedora nie je tuwò aż tak drësznô zôczątkùjącëm brëkòwnikòm, chòc je to w ni téż mòżlëwé.
Do tegò òtemknijta terminal jakno root, abò wspisëjąc przed niższim pòlétã su (jo, su, a nié czasã sudo!! jakno to je n.p. w Ubuntu) ë wpiszta:

wget http://livna-dl.reloumirrors.net/fedora/9/i386/livna-release-9-1.noarch.rpm
rpm -ivh livna-release-9-1.noarch.rpm

dali winstalëjta wszëtczé przëstãpné mùlimedialné wtëkôczë pisząc:

yum -y install gstreamer-plugins-bad gstreamer-plugins-ugly xine-lib-extras-nonfree

Na nen ôrt môta ju kąsk mùltimedialną wersëjã – jeżlë takô je wama nót.

Kaszëbsczi lùbòtnicë distribùcëji Fedora, bãdą na gwës rôd z tegò, żé króm klawiaturë, mòże terô ju téż wëbrac kaszëbsczi jãzëk dlô ni.

Czëtôjta: Fedora 9 z KDE pò kaszëbskù

Starnë zladënkù òbrôzów Fedorë:

• http://fedoraproject.org/get-fedora

Bôczënk: Do instalacëji kaszëbsczi Fedorë je nót przëstãp do nétë!

1. Zladënk òbrôzów ISO

Fedora 9 z KDE mòżeta winstalowac na dwa ôrtë:

1. prosto z live CD jakô zamëkô w se KDE – jeżlë chtos chce brëkòwac blós KDE, to niech to zrobi na ten ôrt – je to zwëczajno wiele mniszi òbrôz do zladënkù jakno òbrôz całi systemë na DVD
2. z DVD, wëbiérając przë instalacëji (pòkôże sã knąpa “Dopasëjë terô”) òkrãżé KDE – jeżlë tegò nié zrobita to winstalëje sã wama systema z GNOME. To nie je równak niżóden problem, bò mòżeta jesz do ni wiedno dograc pòzdze òkrãżé KDE.

Wszëtczé òbrôzë ISO mòże zladowac ze starnów:

• http://fedoraproject.org/pl/get-fedora
• lësta serwerów: http://mirrors.fedoraproject.org/publiclist/Fedora/9/
• lësta torrentów: http://torrent.fedoraproject.org/

Bôczënk: Nimò tegò, że móm przë instalacëji z DVD wëbróny pòlsczi jakno domëszlny jãzëk to pò zrezszëniô KDE wëskrzëniło mie sã menu pò anielskù. Przez to pòmòc w instalacëji kaszëbsczégò jãzëka bãdze zamëkała w se téż doinstalowanié felëjącëch pòlskòjãzëkòwich lopków. Te bãdze nama nót, bë móc zrozmiec jesz niéprzedolmaczoné programë na kaszëbsczi.

2. Instalacëjô kaszëbsczich ë pòlsczich lopków

2.1 Biéjta do KDE-menu ë tam do dzélu “Applications” ë wëbierzta tam pòddzél “Administration“

2.2 Tuwò klëknijta na górze na “Add/Remove Software“

2.3 W pòlu szëkbë wpiszta “Kashubian” ë wcësnijta knąpã “Find“

Skùtkã szëkbë bãdze, wëskrzëniony z prawi, lopk ò mionie kde-l10n-Kashubian….

2.4 Klëknijta terô na kaszëbsczi lopk ë wcësnijta ù dołu knąps “Zaisntaluj“.

Lopk sã wama winstalëje co mòże pòznac pò tim, że òbrôzk paczétu je terô òtemkłi.

2.5 Doinstalëjta terô pòlsczé lopczi jak wëzi, t.j.: wpiszta w pòlu szëkbë “Polish” ë wcësnijta knąpã “Find“. Z prawi starnë dostanieta dwa lopczi (dlô wersëji KDE 3.5.x ë KDE 4.0.x), naznaczta wprzód jeden ë gò winstalëjta, a pò tim drëdżi.

Lopczi jaczé są nama nót mómë ju w systemie ë terô zamknijta òkno dodôwaniô/rëmaniô aplikacëjów

3. Wëbiérk kaszëbsczégò jãzëka dlô systemë

3.1 Biéjta do KDE-menu a tamn do dzélu “Favorites” ë klëknijta na “System Settings“

3.2 Terô klëknijta na “Regional & Language“

3.3 Tuwò w dzélu “Country/Region & Language” wcësjita na knąpã “Add Language” ë dodôjta wprzód pòlsczi, a pò nim jesz rôz kaszëbsczi. Na ten ôrt bãdze akszëbsczi wëzi pòlsczégò co òznôczô, że je òn domëszlny dlô systemë. Jeżlë sã zmilita to zmieńta pòłożenié jãzëków strzélkama z prawi.

Wcësnijta terô na knąpã “Zastosuj” ë systema sã wamam zaktualni, pò czim wińdzta z systemòwégò nastôwù.

Terô le zrësztartëjta kòmpùtr, abò blós serwerã X wcëskając na raz kòmbinacëjã knapów Ctrl+Alt+Backspace.

Gratulëjã!!!
Pò wlogòwaniô znowa môta ju Fedorã 9 z KDE 4.x w kaszëbsczim jãzëkù!

Jeżlë jesz nié môta nastôwiony kaszëbsczi klawiaturë, to czëtôjta ò tim pòmòcny articzél:

• Kaszëbskô klawiatura w KDE 3.5.x

Je to nôslédny przëmiôr na to, że naju robòta przë KDE je widzałô w corôz wicy distribùcëjów, a nié le blós w Kubuntu – co mòże pòmëszlëc czëtając wpisënczi na najich starnach .

Dzél pòmòcë do Linuksa bãdzemë pòmalińkù dofùlowiwac przidatnëma artiklama ë to nié le blós ò kaszëbsczich wersëjach. Jeżlë môta pëtania, czë téż pòmëslënczi na przëdatné artikle, to proszëmë te sélac do naju ze starnë łaczbë.

Czëtôjta: Kaszëbsczi jãzëk w Debian Lenny

Testowô wersëjô Debiana je pòdle naju ju na tëli sztabilnô, że mòże jã zwëczajno brëkòwac, nimò tegò mùszimë dac òstrzegã, że jeżlë ji bãdzeta ùżëwac, to brëkùjeta ji na swòją òdpòwiedzalnotã.

1. Zladënk òbrôzów ISO

Òbrôzë ISO Debiana Lenny mòżemë zladowac ze starnów http://www.debian.org/devel/debian-installer/
Do wëbiérkù mómë baro wiele wspierónëch systemów, jakno ë wszelejaczich ôrtów instalacjowichmediów. Ma, dzãka chùtczémù przëstãpie do nétë wëbrôlë wersëjã netinst.

2. Instalacëjô KDE

Debian instalëjë nama z dodomù òkrãżé GNOME ë bez to bë dostac KDE (tuwò w wersëji 3.5.9) je nót, pò wësztartowaniô systemë z CD/DVD, do òptacëji bòtowaniô dopisac blós:

    install desktop=kde

Pò tim ju winstalëjë sã nama Debian z òkrãżã KDE. Przë instalacëji pòkôże sã wama pòle wëbierkù òptacëjnëch przëdôwków – tuwò wëbierzta fùljãzëkòwé wspiarcé kde-i18n.

3. Instalacëjô kaszëbsczich lopków z pòmòcą KPackage

Pò zakùńczony instalacëji môta Debiana w wëbróny przë ni jãzëkòwi wersëji.

3.1 Bë dodac kaszëbsczi jãzëk jakno domëszlny dlô systemë je nót zrëszëc programã KPackage. Przë pòlsczi wërsëji Deniana biéjta w Kde-menu do System ë tam wëbierzta KPackage

3.2 W KPackage biéjta do załóżczi Wszystkie ë wpiszta w pòlu szëbkbë csb
W skùtkù szëbkë wëskòknie wama kde-i18n-csb, co je szëkóna kaszëbską wersëją. (Mòżeta téż szrkac prosto za kde-i18-n-csb)

3.3 Klëknijta z lëwi starnë na kde-i18n-csb, a pò tim wcësnijta na spódkù knąpã Zainstaluj

3.4 Systema spitô sã waji ò parolã dlô brëkòwnika root – wpisztã jã (môtã jã pòdóną przë instalacëji systemë)

3.5 Pò pòmëszlnym wlogòwaniô wëskòknie wama òkno instalacëji, dze wcësnijta Zainstaluj

Terô na ekranie òbôczëta proces instalacëji kaszëbsczich lopków

3.6 Pò skùńczony instalacëji wcësnijta knąpã Gotowe ë wińdzta z programë

Kaszëbsczé lopczi môta ju terô w systemie ë je je le nót aktiwòwac

4. Wëbiérk kaszëbsczégò jãzëka dlô systemë

4.1 Wëbierzta w KDE-menu do Centrum sterowania.

4.2 Tam wëbierzta w menu Regionalne i dostepność pòdmenu Kraj/region i język.

4.3 Z prawi starnë wëbierzta w Dodaj język i tam w inne wëbierzta Kaszubski.

4.4 Kaszëbsczi wskòknął wama w pòlu brëkòwónëch jãzëków. Terô wcësnijta na spódkù knapã Zastosuj.

4.5 Systema zaktualni wama terô kònfigùracëjã. Pò tim zamknijta Centrum kontroli.

4.6 Terô le je nót zrësztartowac kòmpùtr.
Òptacëjno mòżeta zrësztartowac blós serwerã X wcëskając na raz kòmbinacëjã knapów Ctrl+Alt+Backspace.

Pò wlogòwaniô do systemë môta terô ju Debiana w kaszëbsczim jãzëkù. Je to generalno, w procëmnoce do Kubnutu, “czësté” KDE blós z dodôwkã kataloga Debian.

Z nôdzeją, że ten artikel stôł sã wama pòmòcny żëczëmë wama wiele szpôsu przë brëkùnkù kaszëbsczi wersëji KDE w Debianie.

Czëtôjta téż: Kaszëbskô klawiatura w KDE 3.5.x

Bôczënk: Przez klëniãce na miniaturczi òbrôzków òtemkną sã wama jich zwikszeniô.

1. Òtemkni w przédnym menu “Centrum sterowania”

2. Wëbierzë terô “Regionalne i dostępność”

3. Z tegò pòdmenu wëbierzë “Układ klawiatury”

4. Zaznaczë kastkã “Włącz układy klawiatury”

5. Z lewi szpaltë “Dostępne układy” wëbierze “Poland” (eżlë z prawi nie dô jesz pòlsczégò, le amerikańsczi, to dodôjta to dwa razë, a amerikańsczi ustôw rëmnijta)

6.Naznaczë górną klawiaturã “Poland” ë biéj do réżczi “Wariant klawiatury” w jaczi wëbierzë “csb”

7. W réżce “etykieta” wpiszë “csb”

8. Wcesni na sómëm spódkù w pawim rogù “Zastosuj” ë zamkni òkno wëbierkù.

9. Gratulëjã! Klawiaturë csb ë pl są ju terô aktiwné w twòjim KDE! Nie bëło doch cãżkò, a rëdota za to jakô wiôlgô.

Zmienianié klawiaturów midzë pòlską a kaszëbską robi sã abò klëkając na ikònkã z pòlską fanã, abò z kòmbinacëji klawiszów CTRL +ALT +K

Plasma je nowim pùltã KDE, chtërny ùmòżebniô zrëszanié aplikacëjów, wëskrzëniwanié jinterfejsa brëkòwnika a téż dôwô nowé ôrtë wëzwëskiwaniô wiéchrzëznë pùltu.

Wëzdrzatk “rozdzélny tôblëcë” (an. Dashboard) zastãpiwô dôwną fùnkcjã “Pòkôżë pùlt”. Zatacô wszëtczé òkna a wëskrzëniwô widżetë pùltu. Abë wëłącząc wëzdrzatk Dashboard nót je wcësnąc klawisze Control+F12. Widżetë, czëlë plasmoidë pòzwôlają midze jinszema na robienié nadczidków na pùlce, czëtanié wiadłów RSS czë wëskrzëniwanié wëdowiédzë ò wiodrze.

KRunner

KRunner pòzwòlô na chùtczé zrëszanié aplikacëjów. Pò wcësniãcym Alt + F2 pòkazywô sã òkno KRunnera, w jaczim mòże nacząc wpisëwac tekst. Czéj to robimë, KRunner wëskrzëniwô aplikacëje ë dzejania jaaczé mòżesz dzãka temù zrëszëc:

• Wpiszë part miona, a KRunner naléze aplikacëjã ò słëchającym mionie. Wëbiérzë aplikacëjã z lëstë niżi tekstowégò pòla abò prosto wcësni klawisz Enter, abë zrëszëc domëslną programã òznôczoną jakno “Domëslnô” bãdącą ù górë lëstë. Abë przëzdrzëc sã procesom dzejającëm w systemie sygnie le klëknąc na knąpã “Pòkôżë systemòwą aktiwnotã”, abò wcësnąc klawisze Alt+S. Graficzny wëzdrzatk aktiwnotë systemù je przëstãpny w programie KSysguard.

• KRunner dzejô téż jakno pòdrãczny kalkùlator. Sygnie le wpisac matematiczną fòrmùłã, n.p. “=1337*2″ a KRunner flot pòkôże wéńdzenié.

Mòżesz òtmëkac starnë z załóżków w jinternetowim przezérnikù. Pò wpisanim fòrmùłë “gg:kde4 visual guide” nastąpi szëkba w Googlach za tekstã “kde4 visual guide”. Pò wpisanim “wp:kde”, òtemknié sã nama articzel na Wikipediji tikający sã KDE. Przëstãpnëch je fùl jinëch skrodzënów, chtëne pòzwôlają na letczé òtmëkanié starnów WWW. Fùl lësta skrodzënów, chtërné mòże wëzwëskac w KRunner (a téż w przezérnikù Konqueror) je przëstãpnô w kònfigùracëji Konquerora. W ti programie wëbiérómë menu “Ùstôwë”. Òtmëkô sã òkno kònfigùracëji — pò jegò lewi starnie mòżemë nalézc òptacëje tikające sã jinternetowich skrodzënów.

KickOff

KickOff je nowim menu KDE. Pò klëkniãcym na logo KDE, chtëne najdiwô sã w lewim dolnym parce ekrana òtmëkô sã menu KickOff, dôjące nama letczi przëstãp do zainstalowónëch aplikacëjów ë slédno brëkòwónëch lopków. Dzãka załóżce “Wińdz” mòżemë wëlogòwac sã abò wëłączëc czë zahibernowac kòmpùtr. W KickOffie nôczãscy brëkòwóné programë są zarôzkù przëstãpné bez pòtrzébë brëkùnkù z hierarchicznégò menu.

• Ùlëbioné. Aplikacëje jaczich nôczãscy brëkùjesz są pòłożoné w pierszym dzélu menu. Mòże letkò dodôwac ë rëmac aplikacëje z menu Ùlëbioné przez klëkniãcy na nie prawą knąpą mëszë ë wëbranim “Dodôj do ùlëbionëch” abò “Rëmôj z ùlëbionëch”.
• Załóżka Programë pòkazywô hierarchiczną lëstã splikacëjów. Wskôzanié kùrsorã mëszë na załóżkã KickOff przenosy do ni. Wlezenié na wëższą równiã menu nastãpùje pò klëkniãcym wiôldżi knąpë pò lewi starnie.
• Dzãka załóżce Kòmpùtr mómë przëstãp do cwiôrdich disków a téż zapisownëch mediów taczich jak pamiãce USB czë nëczi DVD. Z ji równi mómë téż przëstãp do lëdónëch môlów ë do kònfigùracëji òkrãżégò.
• Dzãka załóżce Slédno brëkòwóné mómë letczi przëstãp do aplikacëjów ë dokùmentów, jaczich slédno mómë ùżëwóné.
• Załóżka Wińdz pòzwôlô na wëłączenié kòmpùtra abò wëlogòwanié z systemë.

Przëstãpné je téż zwëkòwé menu w sztélu KDE 3.

Panel

Jeżlë szëkôsz za jaką programą, pò klëkniãcym na logò KDE w lewim, dolnym nórce ekranu ë òtemknãcym KickOffa mòżesz nacząc wpisëwac miono szëkóny aplikacëji. Lësta programów òstanié przefiltrowónô ë òãtaną wëskrzënioné blós te programë, chtërne szlachùją za wpisónym mùstrã. Na przëmiôr pò wpisanim “cd” nalézemë programë do òdgrëwaniô AudioCD, nagrëwóniô platków CD a DVD czë zgriwónô AudioCD. Juwerno, wpisënk “przezérnil” wëskrzëni programë do przezéraniô różnëch fòrmatów lopków.

Na Panelu je menu, systemòwi zasobnik a téż lëstwa dzejaniów, chtërna rozmie terô pòkazëwac miniaturczi biéżnô zataconëch òknów. Nalézemë henë téż aplet przełącznika pùltów, dzãka jaczémù mòżemë nawigòwac midze wirtualnëma pùltama. Pò klëkniãcym prawą knąpą mëszë na aplece mòżemë skònfigùrowac lëczbã ë pòłożenié pùltów. Jeżlë włączoné są efektë pùltów, mòżemë ùżëc klawiszów Ctrl+F8, abë pòkazac pòdzérk wszëtczich przëstãpnëch pùltów.

Pòdpòwiesc: Abë òtemknąc menu KickOff mòżemë prosto przesënąc kùrsor w lewi dolny nórt ë klëknąc. Knąpa KickOffa òbjimô terô téż rańtë pùltu.

Jeżlë chcesz sã wicy dowiedzec ò Plasmie, przezdrzë nôczãscy zadôwóné pëtania tikającé sã Plasmë w serwisu TechBase.

KWin – menedżera òknów KDE

KWin – menedżera òknów z KDE znóny ze swòji sztabilnotë òstôł zbògacóny ò òbsłużënk terczasnych grafikòwëch kôrtów, dzãka czemù robòta z òknama je jesz lżiszô ë lubòtniszô. Dzãka òptacëji “Kònfigùracëjô zachòwóniô òknów”, pò klëkniãcym prawą knąpą mëszë na titlowi lësce òkna, zwëskùjemë przëstãô do ùstôwów menedżera òknów. W załóżce Dzejania mòże na przëmiôr ùstawic, abë maksymalizowało sã òno pò klëkniãcym dwa razë na titlowi lësce òkna.

Pòdpòwiesc: KWin pòzwôlô na letczé przenoszenié òknów pò wcësniãcym ë przetrzëmanim klawiszë Alt. Mòże tedë klëknąc na równojaczi môl òkna ë prosto je przesënąc. Abë zmienic miarã òkna, wcësni ë przetrzëmôj klawisz Alt, dali klëkni na wiéchrzeznié òkna prawą knąpą mëszë. Nie je nót precyzyjno célowac, sygnié le wcësnãc Alt ë ju letkò mòże sprôwiac òknama.

Efekty pulpitu

Pò włączenim Efektów pùltu mòżemë pòznac nowé ôrtë sprôwiania òknama jaczé bédëje KWin. Abë włączëc efektë, nót je klëknąc prawą knąpą na lëstwie òkna, wëbrac “Kònfigùracëjã zachòwaniów òknów”, a zôs jic do załóżczi “Efektë pùltu”. Zaznaczómë “Włączë efektë pùltu” ë zacwierdziwómë kònfigùracëjã klëkając na knąpã “OK”, “Zrobi” abò le wcëskającë Enter. Terô zaawansowóné fùnkcëje KWin są włączoné.

Fùnkcjô Pòkazëjë òkna (an. Present Windows) pòkazywô wszëtczé òtemkłé òkna. Przesënié kùrsor do lewégò gòrnégò nórtu ekranu, abë rozpartérowac òkna kòle sebie. Mòże klëknąc na równojaczé òkno, abë wëcygnąc je na pierszi plan. Pò naczãcym wpisaniô titla, chtëren znajdiwô sã na òknie, òkna òstóną przefiltrówóné – blóã te ò szlachùjącym mionie òstaną wëskrzenioné. Bãdzemë tedë mòglë przełącziwac sã do wëbróny aplikacëji za pòmòcą klawisza Enter. Efekt “Pòkazëjë òkna” mòże aktiwòwac téż za pòmòcą klawiaturë, wcëskając klawisze Ctrl+F9. Abë pòkazac òkna z wszëtczich wirtualnëch pùltów, wcëskómë Ctrl+F10.

Poòdpòwiesc: Jeżlë efekt nen je aktiwny, mòżemë nacząc pisanié tekstu z titlów òknów, a òkna na mrzéżce òstaną przefiltrowóné. Sygnie le wcësnąc Enter pò wëbranim jaczi aplikacëji, a òstanié òna zmaksymalizowónô.

Efekt Mrzéżka pùltu (ang. Desktop Grid) pòkazëjë wszëtczé wirtualné pùltë. W taczim wëzdrzatkù mòze przecygac òkna midze pùltama. Klëkniãcy na chtëren z pùltów maksymalizëje gò na całi ekran.

Pòdpòwiesc: Mòże wcësnąc klawisz z numerã pùltu, abë przejsc na nen plt. Efekt “Mrzéżka pùltu” włączô sã za pòmòcą klawiszów Ctrl+F8. Klëkniãcé na òknie prawą knąpą mëszë pòkazywô òkno na wszëtczich pùltach.

Panel dôwô aplet, chtëren mô juwerną fùnkcjonalnotã ë je przëstãpny nawetka tedë, czej efektë pùltu nie są włączoné. Pò klëkniãcym prawą knąpą mëszë na aplece “Pager” mòże ùstawic lëczbã ë pòłożenié wirtualnëch pùltów. Abë dodac “Pager” do panela sygnie le przecygnąc fò z przezérnika apletów na panel.

Efekt Miniaturczi na lëstwie dzejaniów włączô pòdzérk òknów widzawny czedë najéżdżamë kùrsorã na môl na lëstwie dzejaniów. Pòzwôlô to na letczé mònitorowanié aktownotów zataconëch òknów. Miniaturczi zletczają téż szëkabã za aplikacëjama, do jaczich chcemë sã przełączëc.

Efektë pùltu w Kwin pòzwôlają téż na ùstôw przezérnotë w różnëch aplikacëjach. Jakno przëmiôr dac mòże Konsole – emùlator terminala z KDE, chtëren mòże wëzwëskiwac przezérne spódczi, przez co aplikacëje, chtërne są pòd òknã Konsole wcyg bãdze widac. Mòże téż zmieniwac przezérnotã òkna przez klëkniãcé na dekòracëjã òkna ë wëbrónié gwësnégò stãpnia przezérnotë.

W załóżce “Wszëtczé efektë” mòże dokładno kòntrolowac ùstôwë kòżdégò efekta. Czãsto mòże nalézc henë ùstôwë, dzãka chtërnëm mòże dopasowiwac apartne efektë do swòjich pòtrzeów. KWin domëslno mô stôrã włączëc efektë wëzwëskùjąc mòżlewòtë wëkrëti grafikòwi kôrtë.

Jeżlë chcesz wiédzëc wicy ò KWin, a òsoblëwie ò efektach òknów, przëczëtôj Wëdôwnicze bôczënczi dlô KWin na starnie ùdbë KWin w serwisu TechBase.

“Aktiwné pùnktë”

KDE wëzwëskiwô tzw. “aktiwné pùnktë” ekranu – rańtë a nórtë, w jaczé baro letkò wcélowac. Sygnie le przesënąc wskôzã mëszë w prawi górny nórcëk, zôs klëknąc abë òkno sã zamknãło. Pòsobica knąpów na dekòracëjach òkna mòże letkò zmienic, abë dopasowac do naszégò sztélu robòtë.

Pòdpòwiesc: Pò najachanim na prawi rańt ekranu, rësznota mëszã bãdze chwëtónô przez lëstwã przewijaniô òkna.

Nen articzél pòwstôł na pòdspòdlim artikla ze starnë: http://www.kde.org/announcements/4.0/desktop.php
Aùtorama serëji KDE 4.0 Visual Guide są Sebastian Kügler i Jos Poortvliet.

Le co dlô naju nôwôżniszé, to fakt tegò, że mómë ju bënë kaszëbską wersëjã, z czegò jakno karno dolmôczów jesma baro bùszni.

Në tej aktualizëjta swòjé wersëje KDE, jeżlë ju są òne ùżëczëwóné w nowi wersëji, wzérôjta za lopkama csb (czasã trza bãdze je gwës rãczno dodac) ë piszta nama swòjé bóczënczi co do fëlów/pòprôków w dolmaczënkù!!!

• Debian GNU/Linux – òd 4.0 (etch)
• Fedora Core – òd wersëji 8
  
• Knoppix – òd wersëji 5.1
• OpenSUSE òd wersëji 10.2
• Sidux
• Całô familëjô Ubuntu (Edubuntu, Kubuntu, Ubuntu, Xubuntu) òd wersëji 7.04

Stądka, jeżlë jesz ni môsz dlô se jesz wëbrónegò Linuksa to je ju pò prôwdze w czim wëbierac, bë nalezc dlô se pasowną distribùcëjã ë to jesz taką jakô zamëkô w se kaszëbską klawiaturã.

Kaszëbskô klawiatura programistë wëzdrzi tak:

Bë jã ùzwëskac je nót zeditowac lopk:

/etc/X11/xkb/symbols/pl (taczé pòłożenié je n.p. w Kubuntu 6.06 czë 6.10, wersëjô 7.04 zamëkô jã ju w se)

abò /usr/share/X11/xkb/symbols/pl (taczé pòłożenié je n.p. Fedora Core 6 ë wëżi czë Mandriva 2007)

tuwò je le nót na kùńcu lopka dodac:

partial alphanumeric_keys

xkb_symbols “csb” {

include “latin”

name[Group1]=”Poland – Kashubian”;

key <AD03> { [ e, E, eacute, Eacute ] };

key <AD04> { [ r, R, ediaeresis, Ediaeresis ] };

key <AD06> { [ y, Y, EuroSign, cent ] };

key <AD07> { [ u, U, ugrave, Ugrave ] };

key <AD08> { [ i, I, ograve, Ograve ] };

key <AD09> { [ o, O, oacute, Oacute ] };

key <AD10> { [ p, P, ocircumflex, Ocircumflex ] };

key <AC01> { [ a, A, aogonek, Aogonek ] };

key <AC02> { [ s, S, atilde, Atilde ] };

key <AC09> { [ l, L, lstroke, Lstroke ] };

key <AB01> { [ z, Z, zabovedot, Zabovedot ] };

key <AB06> { [ n, N, nacute, Nacute ] };

include “keypad(comma)”

include “level3(ralt_switch)”

};

W Fedorze, jeżlë to ni zadzałô, to zjinaczë kąsk to co je na kùncu lopka ë dodôj tam lëterkã “l“, na placu jak niżi

include “keypadl(comma)”

include “level3(ralt_switch)”

};

Pòmòc w edicëji

Òbôczë wprzód pòłożenié lopka pl w twòji distribùcëji, ten mòże bëc w niżi pòdónëch katalogach:

• /etc/X11/xkb/symbols/ (Kubuntu 6.06/6.10)
• abò /usr/share/X11/xkb/symbols/ (Fedora Core 6 i Mandriva 2007)

Jeżlë tak je to ten òpisënk pòmòże ce ùstôwic kaszëbska klawiaturã w graficznëm òkrãżu KDE.

I. Edicëjô lopka pl

1. Skòpiérëjë pòdóny na gôrze ti starnë pòszerzenié lopka pl (naznaczë całi tekst, wcësni prawą knąpã mëszë ë wcësni kòpiérëjë)

2. Òtemkni (n.p. w Kwrite) lopk pl w /etc/X11/xkb/symbols/ (pazdrzë òbrôzk wëżi) z prawama jakno “root” (brëkòwnicë kubuntu: proszã przr problemach czëtac dzél Ia)

3. Wlepi skòpiérowóną rëchli zamkłosc na kùńcu lopka pl

4. Zapiszë tak zjinaczony lopk

5.Zrëszë kòmpùtr znowa (restart)

Ia. Edicëjô lopka dlô brëkòwników Kubuntu

1. Òtemkni Konquerora

2. Wpiszë w adresowi listwie /etc/X11/xkb/symbols/ ë klëkni Enter, a pò tim najadze mëszą na lopk pl

3. Klëkni prawą knapa mëszë na lopk ë wëbierzë z menu:
Działania > Edytuj jako Root

5. Wëskrzëni sã pëtanié ò parolã brëkòwnika root, wpiszë jã (w kubuntu je to zwëczajno twòjô parola brëkòwnika). Terô ju mòżesz zeditowac lopk jak wëżi (biéj do I.3). Jeżlë ni mòżesz editowac lopka, to zwarcë sã do sprôwnika systemë.

II. Aktiwòwanié kaszëbsczi klawiaturë w KDE

Terô ju môsz bënë kaszëbsczi ùstôw klawiaturë ë mùszisz le gò wëbrac ë brëkòwac, abò dodac do pòlsczegò ë brëkòwac dwa.

1. Wëbierzë z przédnégò menu Ustawienia systemowe abò n.p. Ustawienia osobiste (dolmaczënczi są różne, bò zanôlegaja òd distribùcrji jaczi brëkùjesz – na òbrôzkach niżi jakno przëmiôr: Suse ë Kubuntu)

2. Wëbierzë òptacëjã: Regionalne i dostepność

3. Wëbierzë terô: Układ klawiatury

4. Naznakùjë kastkã: Włącz układy klawiatury

5. Z przistãpny terô tabelczi wëbierzë z lewi pl ë klëkni knąpã Dodaj

Z prawi wëskrzëni sã pòlskô stanica (nowé państwo òstało dodóné)

6. Naznaczë tabelce z prawi polską stanicã ë wëbierzë niżi csb dlô kaszëbsczégò ùstôwù

7. Wpiszë dlô kaszëbsczi klawiaturë dodôwny òpisënk CSB (pòle “Etykieta”). To miono wëskrzëni sã pòzdze na pòlsczi stanicë, co dô ce czëtną mòżnotã òznakòwaniô brëkòwóny klawiaturë.

Bôczënk: Je to òpcëjô przistãpnô òd KDE 3.5.3
Jeżlë brëkùjesz stôrszi wersëji KDE, (je to równak mało prawdopòdobné) to ni mòżë wëbrac ti òptacëji, czegò skùtkã bãdze wëskrzënianié sã skrodzënë pl na pòlsczi stanicë dlô kaszëbsczégò ë pòlsczégò jãzëka – klawiatura je równak przistãpnô!

Tuwò mòże rozróżnic wëbróné ùstôwë najeżdzając mëszą na stanicã – dostóniemë wëskrzënioné abò Poland, abò Poland (csb).

8. Akceptëjë ùstôw klëkając knąpã OK abò Zastosuj

9. W listwie (z prawi starnë) wëskrzëni sã pòlskô starnica z nôdpisã CSB na ni- ju mòże brëkòwac kaszëbsczégò ùstôwù klawiaturë.

III. Przełączanié ùstôwów klawiaturë

1. Dalszé ùstôwë klawiaturë (pòlsczi, anielsczi ë.t.d) dodôwómë jakno wëżi

2. Ùstôwë klawiaturë mòże zmieniac na dwa ôrtë:

a. klëkając na stanicã

b. brëkùjąc skrodzënów klawiaturë – sztandardowò je to kòmbinacëjô klawiszów CTRL +ALT +K , co mòżne równak zmienic wëbierając w pùnkce II 3 “Skróty klawiszowe”

Na dzysô (14.03) nót jesz nama cos kòle 1500 wiadłów do zrobieniô, żebë miec ju za sobą wëdanié stôrszégò KDE, chòc nót je jesz zdolmaczëc wicy jakno 3000 wiadłów, bë miec ju wszëtkò fardich. KDE 3.5 mô dłëdżé wspiarcë (tak dłëdżé jakno mdze brëkòwóné bez distribùcëje), téj jesz w nowëch wersëjach Ubuntu, OpenSuse czë Fedorë na gwës òno bãdze. Slédné 4.0, bãdze narô dodôwkã w nëch Linuksach, blós do testowaniô.

Pò aktualizacëji dolmaczënkù do wersëji 4.0 momë na dzysô na kòl 6600 wiadłów, 850 nowëch do dolmaczënkù a 1900 trëchlenych (taczéch dlô chtërech je dolmaczënk, leno mùszi bëc jesz sprawdzony), zôstnëch 3850 je ju parôt.

W Ubuntu jesmë przeszli na 7.04, co òznôczô, że to wicy nie dô aktualizacëjów dolmaczënkù dlô slédny wersëji 6.10.