Chcemë sprostowac przë ti leżnoscë wëdowiédzã ò naszich starnach – ne są w sécë òd 2006 rokù, a ni “2 lata” jakno mòże to ùczëc w aùdicëji. Jesma rad z tegò, że na téma, chòc gwës w przërówaniu do wszelejaczich sztridów mało medialnô, nalazła sã w Radio Gduńsk.

* Logò Radia Gduńsk pòchôdô ze starnów radio.gdansk.pl ë to òne są jegò miéwcą

Òbrôz ISO platczi (680 MB) mòże zladowac z negò placu:

• Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 (csb-lite)
  i386 (x86, 32-bitowi, na wersëjô robi równak téż na 64-bitowich kòmpùtrach)

Przëdatnô wama mòże òkôzac sã pòmòc w ùsôdzeniô sztartowi platczi CD pòd Windowsã ze zladowónegò lopka, czëtôjtã proszã ò tim na naji starnie: Zrechtowanié sztartowi platczi cd/dvd pod windowsa

Jakno zrëszëc Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 ju pò wëpôleniu platczi?

Włóżta zwëczajano platkã do wajegò nëkù CD ë zrëszta kòmpùtr z niã bënë. Pò wëskrzënieniu sã sztartowégò menu klëknijta na knąpã  Enter abë zrëszëc systema blós z CD – bez instalacëji. Jeżlë sã to wama nie darzëło, to je nót wama zmienic sztartową pòsobnicã w BIOS kòmpùtra.

Czim je Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10?

Nie je òn tak pò prôwdze niczim jinszim jakno kąsk zmòdifikòwóną wersëjã Kubuntu 9.10 dofùlowóną ò kaszëbsczi ë pòlsczi jãzëk. Ne dwa jãzëczi dôwają nama mòżnotã przëstãpù téż do bòkadny softwôrë w pòlsczim jãzëkù, chtërnô jesz nie je zdolmaczonô na kaszëbsczi. Bëło to dlô naji wôżné, bò dzãka temù nié mómë ògrańczeniô w dofùlowaniu systemë zrozmiałima dlô brëkòwników programama.

Jaczé wspiarcé mô Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10?

Taczé sómé jakno kòżdô jinszô wersëjô Kubuntu – prosto z serwerów ùdbów familëji Ubuntu, dze téż nachôdô sã m.jin. naji dolmaczënk.

Je Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 nową distribùcëją?

Nié, nie je.

To le zestôwk aplikacëjów ë nastôwów jaczé kòżdi mòże téż sómemù ù se w Kubuntu ùsôdzëc.
Ùsôdzony òstôł òn do tegò, abë zlëtczic nowim brëkòwnikòm Linuksa prawie ne nastôwë.

Jak to je w nim z pisaniém pò pòlskù?

Mómë aùtomatno dodóné dwa ùstôwë klawiatrë: kaszëbsczi ë pòlsczi. Klëknijta zwëczajno na pòlską fanã z nôdpisã “csb” abë zmienic ùstôw na pòlsczi ë znôwù nazôd abë dobëc kaszëbsczi.

Jak to je z tim kaszëbscizm dolmaczënkã?

Mómë starã òd 4 lat ò to abë naji dolmaczënk bëł jak nôlepszi, jesma równak le lëdzama, a lëdze robia fele, stądka proszimë ò zrozmienié dlô przez waji dozdrzónych zmiłków.
Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 zamëkô w se w przédnym dzélu naji całowny dolmaczënk òkrãżô KDE ë je dofùlowóny baro malińczim dzélã przëstãpnegò w kaszëbsczim najegò dolmaczënka Ubuntu.

Gdze dobëc pòmòcë w sécë?

Pòmòcné artikle dobëjeta  m.jin.:

• na pòlskòjãzëkòwich starnach: ubuntu.pl
• anielskòjãzëkòwich starnach kubuntu.org
  

Żëczëmë wiele szpôsu w testowaniu!!!

Mark Kwidzińsczi ë Michôł Òstrowsczi

Linux Mint 8

Jinaczi jakno Ubuntu ë wielu jinszëch linuksowich distribùcëjach, w Linux Mint mómë ju z dodomù winstalowóné nôwôżniészé mùltimedialné kòdeczi, tak że mòże zarô pò instalacëji zrëszac lopczi  MP3, grac platë DVD czë òbzérac filmë na YouTube.

Kaszëbsczé menu Linux Mint 8

Linux Mint 8 - skaszëbiony

Linux Mint przënôszi ze sobą swòjé menu, chtërné ju terô, dzãka naji przë nim robòce, je téż przëstãpné w kaszëbsczim jãzëkù –  to samò tikô sã tipicznych blós dlô Linux Minta aplikacëjów. Na nen ôrt, chòc dolmaczëc, dolmaczimë wicy przë KDE, dostôwô z Linux Mintã brëkòwnik wersëjã òperacjowi systemë Linux òpiarti na GNOME, chtërnô ju z pòzdrzatkù bëtnoscë kaszëbsczégò jãzëka mòże ju dac mù zadowòlenié.

Prostota instalacëji, winstalowóné kòdeczi ë kaszëbsczi jãzëk wëdôwają sã gôdac do kaszëbsczich lubòtników GNOME za ną distribùcëjã. Z czasã bãdze gwës téż wicy przëstspnych kaszëbskòjãzëkòwich aplikacëjów – chãtni do wespółrobòtë są do ni rôczony!!

Zladowac Linux Minta mòże ze starnów: linuxmint.com

Tak bëło téż w tã jeséń – w slédnych tidzéniach pòkôzałë sã distribùcëje:

• Ubuntu 9.10
  ë kòl ni té:
  • Kubuntu 9.10
  • ë Xubuntu 9.10
• openSUSE 11.2
• Fedora 12

Kòżdô z nich niese ze sobą zaktualnioną softwôrã, nowé jądra Linuksa ë generalno to mniszé czë wikszé zmianë na lepszé ë to tak, że tak pò prôwdzë to kòżdi mòże nalezc, westrzód nich,  pasowną distribùcëjã dlô se.  Instalacëjô kòżdi z wëżi namieniónych je zblëżono letkô ë nawetka ti, co nié mają zebrónegò wiôldżegò doswiadczeniô w ni, bãdą w sztãdze sã z nią pòradzëc.

Instalownik Firefoksa w Kubuntu 9.10

Przez to, że dolmaczimë na kaszëbsczi KDE ë tipiczné distribùcjowé dzéle prosto przë Kubuntu chcemë le zamòdlëc tã distribùcëjã dlô tich, co chcą nastôwic w Linukse kaszëbsczi jãżëk, bë ji prawie brëkòwôlë, przez to że je òna nôbarzi skaszëbionô.

Òstôwając przë Kubuntu, to nie wiémë jak wama, le nama wiédno gwës felowało to, że pò instalacëji nie dało bënë zarô przezérnika Firefox. Terô téż gò jesz nie dô chòc je ju lżi gò doinstalowac, a to dzãka môłi aplikacëji (téż pò kaszëbskù) jaką mòże nalezc w internetowim dzélu menu KDE.

Nero Linux 4 kòsztô kòl 80 złotëch ë wespółrobi, pòdle wëdôwcë, z Red Hat Enterprise Linux 5, OpenSuse 10.3, Fedora 7, Debian 4.0, Ubuntu 7.04 ë wszëtczima wëższima wersëjama.

Czëtôjta wicy na domôcëch starnach.

Przëbôczómë przë ti leżnoscë ò baro dobri darmôk softwôrze k3b jaką mòże brëkòwac pòd Linuksã.

Zamëkô òno w se kòl 80 zaktualnieniów paczetów, dze króm zasztopaniô czile dzurów bezpiekù, mómë prosté kòrektë wszelejaczich kòmpònentów zwikszającé jich kòmpatibilnotã. Abë przë nowi instalacëji wersëji 8.04.3 nie bëło nót ladowac za wiele zaktualnieniów ùprzëstãpniô distribùtor terô téż nowé instalacjowé media. Zaktualnioné òstało téż hardwôrowé wspiarcé zamkłé w jądrze Linuksa.

Fùlwspiarcé dlô całi familëji Ubuntu 8.04 stoi na serwerach dlô desktopòwi wersëji do łżëkwiata 201, a dlô serwerowi do łżékwiata 2013 rokù

Drobnotë zmianów mòże przrczëtac na starnie https://wiki.ubuntu.com/HardyReleaseNotes/ChangeSummary/8.04.3

Nowô wersëjô stoi do zladënkù na starnie: ubuntu.com/getubuntu/download

Pùnktualno z terminã realizacëji pòkôza sã nowô wersëjô 9.04 (Jaunty Jackalope) pòpùlarny linuksowi distribùcëji Ubuntu. Do zladënkù stoją òbrôzë CD/DVD dlô desktopów ë serwerów z 32 ë 64 bitowima procesorama z architekturą x-86, jakno ë wersëjô Ubuntu 9.04 Netbook Remix na pamiãc USB dlô Netbooków.

Bënë nowégò wëdôwkù mómë m.jin. : nowé jądro (2.6.28.11), X-Server w nowim wëdôwkù 1.6.0, zaktualnioną softwôrã.

Ubuntu zamëkôw se graficzné òkrãżé GNOME 2.26.1, a Kubuntu KDE 4.2.2. Przë tim slédnym wôrt je dodac, że mómë w nim kaszëbską wersëjã KDE jakô je lepszegò kwalitetu jakno rëchliszé wëdôwczi. Króm tegò mają rozwijôrze Ubuntu dorobioné startowanié systemë tak, że skrodzëł sã nama czas startowaniô ò kòl 30%. Familëjô Ubuntu wspiérô téż terô nową systemã lopków Ext4, chtërnô stoi do wëbiérkù króm standardowi jesz u Ubuntu Ext3.

Òbrôzë platków mòże zladowac darmôk z:

• Kubuntu: http://www.kubuntu.org/getkubuntu
• Ubuntu: http://www.ubuntu.com/getubuntu/

abò téż zamówic darmôk CD z negò placu:

• Kubuntu: https://shipit.kubuntu.org/
• Ubuntu: https://shipit.ubuntu.com/

Debian GNU/Linux 5.0

Lubòtnicë Debiana bãdą na gwës z niegò rad. Mómë do zladënkù distribùcëjã dlô wielu wszelejaczich architekturów, jakô zamëkô w se stabilny ë zaktualniony zestôwk softwôrë (jądro 2.6.26, X.org 7.3, Gnome 2.22).  Z nowinów, jak na Debiana, mómë graficznegò instalownika, z jaczim mòże lżi winstalowac tã distribùcëjã, chòc ni mómë w nim wicy mòżnotów jakno w tribie tekstowim.

Standardowò instalëje sã nama graficzné òkrãżé Gnome, a pùlt òstôł w nim baro dopasowóny rozłożeniém menu na to co znómë z Ubuntu. Òkrãżé KDE zamkłé w Debianie “Lenny” to 3.5.10 (zamëkô w se kaszëbsczi jãzëk)- sparłãczoné je to z tim, że przed zamrożeniém softwôrë jaką zamëkô w se Debian, KDE 4 nie bëło dosc dla ni stabilné – mòże równak doinstalowac téż wersëjã 4.2.

Mùltimedialnota Debiana je terô ju przërónywalnô do Ubuntu, co téż je dobrą nowiną.

Debian GNU/Linux 5.0. “Lenny” je pierszim stabilnym wëdôwkã ti distribùcëji jaczi zamëkô w se standardowò kaszëbsczi jãzëk.

• Zladowac systemã mòże ze starnów ùdbë: http://www.debian.org/distrib

Czëtając titel negò wiadła mòże pòmëszlëc, że firma z Redmond nacza wzérac pòwôżno na ôpenzdrojowé ùdbë ë w dzélu téż tak gwës je. W ògłosënkù jaczi mòże przeczëtac na starnach LinkedIn ,  Microsoft szëkô za wzmòcnieniém Competive Strategy Team, w jaczim to nowi szef mô pòmôgac nalezc dobré stegnë w òbeńscu sã z kònkùrencëją z Open Source -  nie òznôczô to, że gôdóné je ò stategiji dlô wspieraniu Open-Source. Nimò tegò je w tim widzec, że Microsoft wzérô doch na ôpenzrojowé pùltowé ùdbë jakno na zagrożenié ë mô starã ò to, bë nie dac sã zaskòczëc.

Pisanié rówank terô ò pòwôżnym zagrożeniu dlô firmë z Redmond, jakô doch dominëjë w pùltowich rozwiązanich na swiece, bëłobë mijającé sã z prôwdą. Prôwdą je równak to, że pòpùlarnota wòlnëch pùltów zwikszëła sã, stałë sã òne téż baro drëszné dlô brëkòwników ë jeżlë jesz 10 lat nazôd Microsoft nie widzôł w ti zagrożenió, to terô ju wzérô na to kąsk jinaczi.

Nowô wersëjô, króm zaktualnieniów ë pòprôwków, òsta ju tak rozbùdowônô bë bëła atrakcjowô dlô wnet wszëtczich brëkòwników, co jesz ò rëchliszi wersëji nie szło do kùńca rzec. Szerszé wiadło ò nowinach w KDE 4.2 mòże przeczëtac na starnch ùdbë, m.jin. w pòlsczim jãzëkù na starnie kde.org.pl.

Dzãka naji robòce nad dolmaczënkama, kaszëbskô wersëjô je dali przëstãpnô w sztabilnym òficlanëm wëdôwkù – mómë nôdzejã, że mô òna nalazłé ë gwës téż nalezé swòjcih brëkòwników.