Kaszëbsczi Linux ë Ôpen Ùdbë : linuxcsb.org

Mómë przërëchtowóną dlô waji do zladënkù  platkã CD Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 (csb-lite), dofùlowóną kaszëbsczim jãzëkã ë kąsk zmòdifikòwóną, pierszã òperacjową systemã Linux pò kaszëbskù  – òpiartą w 100% na distribùcëji Kubuntu 9.10.  Je to platka chtërną mòże zladowac z najich starnów ë jaką mòże pòzdze brëkòwac abò prosto z CD, abò téż jã zwëczajno winstalowac. Zamòdlëwómë, dlô nowich brëkòwników Linuksa, abë wëpróbòwôlë jã wprzód prosto z CD – bez instalacëji.

Òbrôz ISO platczi (680 MB) mòże zladowac z negò placu:

• Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 (csb-lite)
  i386 (x86, 32-bitowi, na wersëjô robi równak téż na 64-bitowich kòmpùtrach)

Przëdatnô wama mòże òkôzac sã pòmòc w ùsôdzeniô sztartowi platczi CD pòd Windowsã ze zladowónegò lopka, czëtôjtã proszã ò tim na naji starnie: Zrechtowanié sztartowi platczi cd/dvd pod windowsa

Jakno zrëszëc Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10 ju pò wëpôleniu platczi?

Włóżta zwëczajano platkã do wajegò nëkù CD ë zrëszta kòmpùtr z niã bënë. Pò wëskrzënieniu sã sztartowégò menu klëknijta na knąpã  Enter abë zrëszëc systema blós z CD – bez instalacëji. Jeżlë sã to wama nie darzëło, to je nót wama zmienic sztartową pòsobnicã w BIOS kòmpùtra.

Czim je Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10?

Nie je òn tak pò prôwdze niczim jinszim jakno kąsk zmòdifikòwóną wersëjã Kubuntu 9.10 dofùlowóną ò kaszëbsczi ë pòlsczi jãzëk. Ne dwa jãzëczi dôwają nama mòżnotã przëstãpù téż do bòkadny softwôrë w pòlsczim jãzëkù, chtërnô jesz nie je zdolmaczonô na kaszëbsczi. Bëło to dlô naji wôżné, bò dzãka temù nié mómë ògrańczeniô w dofùlowaniu systemë zrozmiałima dlô brëkòwników programama.

Jaczé wspiarcé mô Kaszëbsczi Remix Kubuntu 9.10?

Taczé sómé jakno kòżdô jinszô wersëjô Kubuntu – prosto z serwerów ùdbów familëji Ubuntu, dze téż nachôdô sã m.jin. naji dolmaczënk.

(wicy…)

Linux Mint 8 (kòdowé miono: Helena) , distribùcëjô zbùdowónô na nowim Ubuntu 9.10 (Karmic Koala) , òsta wëdónô w slédnym tidzeniu.  Zamkłé w Ubuntu dzéle systemë są téż zamkłé w nowim Mince, ë tak mómë w nim jądro 2.6.31, Gnome 2.28 ë Xorg 7.4, startową programã Grub2, a  sztandardową systemã lopków je téż Ext4.

Jinaczi jakno Ubuntu ë wielu jinszëch linuksowich distribùcëjach, w Linux Mint mómë ju z dodomù winstalowóné nôwôżniészé mùltimedialné kòdeczi, tak że mòże zarô pò instalacëji zrëszac lopczi  MP3, grac platë DVD czë òbzérac filmë na YouTube.

Kaszëbsczé menu Linux Mint 8

Linux Mint 8 - skaszëbiony

Linux Mint przënôszi ze sobą swòjé menu, chtërné ju terô, dzãka naji przë nim robòce, je téż przëstãpné w kaszëbsczim jãzëkù –  to samò tikô sã tipicznych blós dlô Linux Minta aplikacëjów. Na nen ôrt, chòc dolmaczëc, dolmaczimë wicy przë KDE, dostôwô z Linux Mintã brëkòwnik wersëjã òperacjowi systemë Linux òpiarti na GNOME, chtërnô ju z pòzdrzatkù bëtnoscë kaszëbsczégò jãzëka mòże ju dac mù zadowòlenié.

Prostota instalacëji, winstalowóné kòdeczi ë kaszëbsczi jãzëk wëdôwają sã gôdac do kaszëbsczich lubòtników GNOME za ną distribùcëjã. Z czasã bãdze gwës téż wicy przëstspnych kaszëbskòjãzëkòwich aplikacëjów – chãtni do wespółrobòtë są do ni rôczony!!

Zladowac Linux Minta mòże ze starnów: linuxmint.com

Òd jaczégòs ju czasu dostôwómë dwa razë w rokù nowé wëdôwczi zaktualnionych linuksowich distribùcëjów. Tak pò prôwdze to nié wszëtczich, równak czile z tich wikszich robi to regùlarno.

Tak bëło téż w tã jeséń – w slédnych tidzéniach pòkôzałë sã distribùcëje:

• Ubuntu 9.10
  ë kòl ni té:
  • Kubuntu 9.10
  • ë Xubuntu 9.10
• openSUSE 11.2
• Fedora 12

Kòżdô z nich niese ze sobą zaktualnioną softwôrã, nowé jądra Linuksa ë generalno to mniszé czë wikszé zmianë na lepszé ë to tak, że tak pò prôwdzë to kòżdi mòże nalezc, westrzód nich,  pasowną distribùcëjã dlô se.  Instalacëjô kòżdi z wëżi namieniónych je zblëżono letkô ë nawetka ti, co nié mają zebrónegò wiôldżegò doswiadczeniô w ni, bãdą w sztãdze sã z nią pòradzëc.

(wicy…)

Rozwijôrze Ubuntu ùprzëstspnilë trzecé ju zaktualnienié wersëji z dołgòterminowim wspiarcém 8.04 LTS.

Zamëkô òno w se kòl 80 zaktualnieniów paczetów, dze króm zasztopaniô czile dzurów bezpiekù, mómë prosté kòrektë wszelejaczich kòmpònentów zwikszającé jich kòmpatibilnotã. Abë przë nowi instalacëji wersëji 8.04.3 nie bëło nót ladowac za wiele zaktualnieniów ùprzëstãpniô distribùtor terô téż nowé instalacjowé media. Zaktualnioné òstało téż hardwôrowé wspiarcé zamkłé w jądrze Linuksa.

Fùlwspiarcé dlô całi familëji Ubuntu 8.04 stoi na serwerach dlô desktopòwi wersëji do łżëkwiata 201, a dlô serwerowi do łżékwiata 2013 rokù

Drobnotë zmianów mòże przrczëtac na starnie https://wiki.ubuntu.com/HardyReleaseNotes/ChangeSummary/8.04.3

Nowô wersëjô stoi do zladënkù na starnie: ubuntu.com/getubuntu/download

Pùnktualno z terminã realizacëji pòkôza sã nowô wersëjô 9.04 (Jaunty Jackalope) pòpùlarny linuksowi distribùcëji Ubuntu. Do zladënkù stoją òbrôzë CD/DVD dlô desktopów ë serwerów z 32 ë 64 bitowima procesorama z architekturą x-86, jakno ë wersëjô Ubuntu 9.04 Netbook Remix na pamiãc USB dlô Netbooków.

Bënë nowégò wëdôwkù mómë m.jin. : nowé jądro (2.6.28.11), X-Server w nowim wëdôwkù 1.6.0, zaktualnioną softwôrã.

Ubuntu zamëkôw se graficzné òkrãżé GNOME 2.26.1, a Kubuntu KDE 4.2.2. Przë tim slédnym wôrt je dodac, że mómë w nim kaszëbską wersëjã KDE jakô je lepszegò kwalitetu jakno rëchliszé wëdôwczi. Króm tegò mają rozwijôrze Ubuntu dorobioné startowanié systemë tak, że skrodzëł sã nama czas startowaniô ò kòl 30%. Familëjô Ubuntu wspiérô téż terô nową systemã lopków Ext4, chtërnô stoi do wëbiérkù króm standardowi jesz u Ubuntu Ext3.

(wicy…)

Debian GNU/Linux 5.0 bëł zapòwiadóny na wczora, wzérając równak na wnet dwa lata robòtë nad nowim wëdôwkã ti distribùcëji nie je to doch straszné spòzdnienié.

Lubòtnicë Debiana bãdą na gwës z niegò rad. Mómë do zladënkù distribùcëjã dlô wielu wszelejaczich architekturów, jakô zamëkô w se stabilny ë zaktualniony zestôwk softwôrë (jądro 2.6.26, X.org 7.3, Gnome 2.22).  Z nowinów, jak na Debiana, mómë graficznegò instalownika, z jaczim mòże lżi winstalowac tã distribùcëjã, chòc ni mómë w nim wicy mòżnotów jakno w tribie tekstowim.

(wicy…)

Krótkò przed Gòdama rozwijôrze Linuksa OpenSuse ùprzëstãpnilë nama do zladënkù nową wersëjã 11.1 . Króm tipicznëch zaktualnieniów softwôrë je nót tuwò napisac ò zmianie pòzdrzatkù na nôslédné wëdôwczi.

Òd wersëji 11.1 mómë bënë klôrowné rozdzélenié wòlny ë swòji Softwôrë. OpenSuse-DVD zamëkô w se òd terô blós wòlno przëstãpną softwôrã; jinszé paczétë (kòdeczi,nié OSS softwôrã ëtp) je nót zladowac z sécë, abò zladowac ze starnów ùdbë OpenSuse dodôwną Non-OSS-CD jakô wiele z nich w se zamëkô. Tim rozdzéleniém chcą rozwijôrzë ti ùdbë zletczëc dôlszé roskòscërzanié ti distribùcëji – z mëszlą ò spòdlowi wersëji dlô jinszëch programistów, jaczi bë chcelë na ni bùdowac swòje distribùcëje (jak to fùnkcjonëje mòże ùzdrzëc w przëtrôfkù Debiana czë na nim òpiartegò Ubuntu). Równoczasno zlëtczonô òsta, w przërównaniu do rëchli, w nowim wëdôwkù instalacëjô dodôwny softwôrë jakno n.p. kòdeków mp3 czë grôcza flasha.

(wicy…)

Ubuntu/Kubuntu/Xubuntu to trzë wersëje z różnëma graficznëma òkrãżama, jaczé òstałë slédno òpùblikòwóné w swòji nowi wersëji 8.10. Nôwikszé widzawné zjinaczi mòże òbaczëc w wëdôwkù z KDE (Kubuntu), dze ju sztandardowò mómë wersëjã pùltu 4.x tegò òkrãzô – na tim téż są tuwò skòncentrëjemë.

Nowé òkrãżé KDE 4.1.2 niese ze sobą, w przërównaniu do 3.5.9, wiele zmianów. W dzélu równak mómë part znónëch nama rëchli fùnkcëjów, jaczé jesz nie są przistãpny w KDE 4.1 – brëkòwnicë co nie chcą tich starcëc, niech òstaną narô jesz przë KDE 3.5.x ë z Kubuntu 8.04 Hardy Heron, nen wëdôwk je dali wspiéróny. Proszëmë przeczëtac na starnach kde.org articzel “Is KDE 4.1 for you?” (“Je KDE 4.1. dlô ce?”) bë sã ùgwësnic, czë ju je wôrt wama przeńc na nowé òkrãżé. Pòmòc w migracëji z KDE 3 na KDE 4 nalezeta na starnach wiki.kubuntu.org .

(wicy…)

Mandriva Linux 2009 je jedną z tich nowich wëdôwków linuksowich distribùcëjów z jaczich na jeséń dostóniemë jesz czile – wëdôwanié znowionëch paczétów co 6 ksãżëców przëjało wiele distribùcëjów, co do tegò doprowôdzô.
Wedle Mandrivë mómë bënë, króm klasykòwich zaktualnieniów ë nowich czérowników, czile nowinów, w tim m.jin. sztartowanié systemë mô bëc terô chùtszé, mómë miec lepszé wspiarcé dlô notebooków, a Splashy zastąpił bootsplash (jidze tuwò  ò systemã do wëskrzenianiô graficzi przë sztarce).

Dlô lubòtników kaszëbsczégò jãzëka w Linukse dobrą nowiną je gwës pòkôzanié tegò w kùńcu téż w ti distribùcëji – wëdôwk z KDE. Mandriva je gwës slédną z tich “wiôldżich” distribùcëjów w jaczi kaszëbizna nalôzła swój plac – kaszëbskô kalwiatura nalazła sã tam ju rëchli.

(wicy…)

30. lëstopadnika kùńczi sã wspiarce w łatach bezpiékù dlô OpenSuse Linux 10.2, bez co zamòdlëwô sã brëkòwnikòm ti wersëji na migracëjã na nową ji wersëjã. OpenSuse Linux 10.2 bëła pierszą nama znóną distribùcëją, jakô zamëkałą w se ju kaszëbską klawiaturã bënë.